EVIASPORTS ΙΣΤΟΡΙΚΑ-ΡΕΤΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΣΤΗΛΕΣ

‘Η ΜΝΗΜΗ ΔΑΚΡΥΖΕΙ’: Η Χαλκιδέων έγερσις

Η ‘νύφη του Ευβοϊκού’, η Χαλκίδα, ‘βγάζει τα καλά της’ απ’ το χρονομπάουλο και τα φοράει απ’ τις αρχές μέχρι το τέλος κάθε δεκαετίας. Απ’ το 1850 και μέτα, δηλώνει παρούσα μέσα απ’ την κοινωνία, την οικονομία και τον πολιτισμό.

…Λέγαμε λοιπόν ότι μόνο τυχαίο γεγονός δεν φαντάζει η παρουσία στα ανώτερα πρωταθλήματα σημαντικού αριθμού συλλόγων με προσφυγικές ρίζες, ιδρυμένων μετά το 1922. Χτυπητή εξαίρεση ο Παναθηναϊκός Α.Ο., την πατρότητα του οποίου διεκδικούν ο ‘Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών’ και ο ‘Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Όμιλος’, παίρνοντας όμως τη σημερινή του μορφή και ονομασία στα 1924. Δημιούργημα της αστικής τάξης εκείνης της εποχής, που ούτως ή άλλως ελάχιστα άγγιζαν τα πολεμικά γεγονότα των δυο πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα.

Οι πρόσφυγες που κατέφθασαν απ’ τα Μικρασιατικά παράλια, διωγμένοι απ’ τα ‘Τουρικά γιαταγάνια’ πρόλαβαν να ζήσουν πολλές δεκαετίες ευημερίας και να προκόψουν σ’ όλους τους τομείς. Στο εμπόριο, στις τέχνες, στα γράμματα. Οι ντόπιοι, οι Ελλαδίτες, μεσ’ την μιζέρια και την ταλαιπωρία και συγχρόνως ‘αφυδατωμένοι’ από ιδέες, εμπνεύσεις και προσδοκίες.

Ήταν τα στοιχεία με τα οποία ‘μπολιάσθηκαν’ οι Έλληνες Μικρασιάτες με τους Ελλαδίτες. Ανήσυχα και δημιουργικά μυαλά. Ήταν αυτοί που ‘θεμελίωσαν’ του πρώτους ποδοσφαιρικούς συλλόγους στη θύμηση των ‘Χαμένων Πατρίδων’. Η ΑΕΚ, ο ΠΑΟΚ, ο Πανιώνιος, ο Απόλλων Αθηνών και δεκάδες άλλοι μικρότεροι σε όνομα και ποδοσφαιρική αξία, γέμισαν τη χώρα με το πνεύμα, το πάθος και το όραμα του πρόσφυγα-μετανάστη.

Μήπως άλλωστε η Προποντίδα και η ΑΕΚ Χαλκίδας, δεν είναι παιδιά της προσφυγιάς και ακόμη ο ΑΠΟΧ ‘Πρωτεύς’, ο Α.Ο. Αλατσάτων, ο Κύζικος, ο Ελλήσποντος, η Δόξα Προκοπίου, η Αθλητική Ένωσις Σινασσός και τόσα άλλα ποδοσφαιρικά σωματεία διάσπαρτα στην Εύβοια, δεν σαν ποδοσφαιρική προμετωπίδα, την προγονική καταγωγή τους, στη μνήμη των ‘χαμένων πατρίδων’, που μια χούφτα εμπνευσμένοι παράγοντας, μετέτρεψαν πριν λίγα χρόνια και σε θεσμό, που απ’ την μια η φθορά στο χρόνο και απ’ ην άλλη η αλλοτρίωση και ο καβουκισμός, τείνουν να εκλείχουν σαν εκδήλωση μνήμης και τιμής για τους τόπους που χάθηκαν.

Μακρινές οι μνήμες! Οι άνθρωποι έχουν φύγει απ’ τη ζωή και βέβαια αυτοί που φέρονται ως πρωτεργάτες της ιδρυτικής πράξης, αρχικά και στη συνέχεια της έγκρισης και αναγνώρισης της ΕΠΣΕΒ. Το πρώτο Προεδρείο μικτής προέλευσης απ’ την Εύβοια και τη Βοιωτία. Γνωρίζουμε το όνομα και το επώνυμο του πρώτου ιστορικού Προέδρου, Ζήσης Αθανασιάδης λεγόταν. Χαλκιδέος στην καταγωγή. Εύπορος αστός, ποτοποιός στο επάγγελμα.

Έχουμε λοιπόν ‘σύμπραξη’ Ευβοέων και Βοιωτών παραγόντων, που ‘ρίχνουν’ τις σπουδαιότερες για την εποχή ποδοσφαιρικές ομάδες ‘ένθεν-κακείθεν’, σ’ ένα όπως θα λέγαμε σήμερα διανομαρχιακό πρωτάθλημα.

Ήδη από το 1926 γίνεται το σημαντικότερο βήμα της σταδιοδρομίας του ποδοσφαίρου μας, με την ίδρυση της ΕΠΟ, κατόπιν πρωτοβουλίας των Ενώσεων Αθηνών, Πειραιώς και Μακεδονίας, οι οποίες εξακολουθούν μέχρι σήμερα να αποκαλούνται ‘Ιδρύτριες Ενώσεις’.

Η ΕΠΣΕΒ αναγνωρίζεται απ’ την ΕΠΟ το 1928 και ένα χρόνο αργότερα, γίνεται η ‘πρώτη απόπειρα’ διεξαγωγής ενός τύπου πρωταθλήματος, με πολλά προβλήματα, που όμως δεν αποθαρρύνουν τους εμπνευστές του.

Έδρα της νεοσύστατης Ένωσης η Χαλκίδα. Έκτοτε έγιναν πολλές προσπάθειες απ’ την πλευρά των Βοιωτών να μεταφέρουν την έδρα της στην Θήβα ή Λιβαδειά, ισχυριζόμενοι ότι οικονομικά και κυρίως σε ότι αφορούσε τον αριθμό των ομάδων ήταν πολυπληθέστεροι. Δεν τα κατάφεραν όμως και έδρα παρέμεινε η Χαλκίδα και μέχρι τον οριστικό διαχωρισμό των Ενώσεων που έγινε το 1974.

Ισχυρή, αποφασιστική και αποτρεπτική για τις ‘επιβουλές’ των Βοιωτών, η παρουσία στα ‘Ενωσιακά ζητήματα’ του χαλκέντερου Γεώργιου Νάκου, που παρέμεινε στην ΕΠΣΕΒ μέχρι το 1963, έχοντας όλα αυτά τα χρόνια παρουσία στην Ένωση και μετά τον πόλεμο στο τιμόνι της προεδρίας. Ένας ομολογουμένως Χαλκιδόψυχος πατριδολάτρης, λογιστής στο επάγγελμα, που θα παρουσιάσουμε και στη ροή των γεγονότων, που σημάδεψαν το ποδόσφαιρο της Εύβοιας τις πρώτες δεκαετίες.

Ποιοτικά στοιχεία διεξαγωγής των πρώτων προκατοχικών πρωταθλημάτων, δεν διασώζονται στις μέρες μας. Τα πρωταθλήματα την περίοδο του Μεσοπολέμου διεξάγονταν με βάση τους ‘Ενωσιακούς κανόνες’ και μέσα από σκληρές διαπραγματεύσεις Ευβοέων και Βοιωτών. Επεισόδια και πολλά ευτράπελα διανθίζουν την πορεία αυτών των ομολογουμένως αυτοσχέδιων πρωταθλημάτων.

Από πλευράς Εύβοιας, συναντάμε μια στέρεα και αμιγή σύνθεση ποδοσφαιρικών ομάδων. Η Ένωση’, ο Ολυμπιακός, η ΑΕΚ και η Προποντίδα, υποδηλώνουν μια μόνιμη σχεδόν παρουσία στη διαδρομή των δεκαετιών και μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ’50, όταν πλέον περνάμε στο ‘Εθνικό Σύστημα’ διεξαγωγής των πρωταθλημάτων, με την αλλαγή της διαρθρωτικής μορφής των, απ’ το 1959 σε τοπικό και πανελλήνιο επίπεδο. Εδώ η πραγματικότητα σμίγει με το θρύλλο για να αποτυπωθεί στις σελίδες αυτού του βιβλίου ‘η Χαλκιδέων έγερσις’ και η ίδρυση πρώτων ποδοσφαιρικών ομάδων της πόλης, όπως θα δούμε για τη συνέχεια αυτής της απόλυτα ρομαντικής ιστορίας.

Στον σκληρό πυρήνα αυτού του μικτού πρωταθλήματος η ‘Ένωση’ και ο Ολυμπιακός, όμως τουλάχιστον για την πρώτη 10ετία (1930) πολύ κοντά σε αξία και δυναμικότητα η Προποντίδα αλλά και η ΑΕΚ. Η τελευταία θα μας πει ο κυρ-Γιώργης ο Ισμίρογλου ήταν πάντα η ‘φτωχούλα’ της παρέας, αλλά τροφός σπουδαίων κατά καιρούς ποδοσφαιριστών, όπως θα δούμε και στη συνέχεια. Μέχρι τότε δεν υπήρχε ένα σταθερό πρόγραμμα ή σύστημα αν θέλετε διεξαγωγής πρωταθλημάτων. Αντλούμε πληροφορίες απ’ τους υπέργηρους αλλά διαυγέστατους σε πνεύμα και μνήμες συμπολίτες μας, τον Βασίλη Τουλούμη, τον Γιώργο Ισμίρογλου, τον Αλέκο Ταμπάκη, τον Βέλιο Τσώκο και βέβαια τον Δημήτρη Δεμερτζή και άλλους συμπολίτες μας.

Υπήρχε λοιπόν το ανώτερο επίπεδο συμμετοχής και εκπροσώπησης των ομάδων ανά Νομό και το πρωτάθλημα διεξαγόταν πότε μέα απ’ τη ροή των αγωνιστικών ολιγάριθμου ομίλου, που αποτελούνταν από οκτώ έως δέκα ομάδες, και πότε μέσα από ‘τουρνουά’ και κύπελλο εορτών Χριστουγέννω και Πάσχα, μια διαδικασία με ‘τελικό’ που συντόμευε κατά πολύ χρονικά την διάρκεια αυτού του περίεργου πρωταθλήματος.

Με το ξεκίνημα, σπουδαίες ομάδες συναντάμε απ’ τον χώρο της Βοιωτίας. Μεταξύ αυτών η Παλλεβαδειακή, ο Τροφώνιος, ο Αστήρ Θηβών, ο Άρης Θηβών, ο Πανθηβαϊκός, η Α.Ε. Σχηματαρίου και η Α.Ε. Ορχομενού. Κάποιες εξ αυτών αλλάζουν επωνυμία μετά το ’50. Στις τελικές αναμετρήσεις η Παλλεβαδειακή και ο Άρης Θηβών, αποτελούν το ‘Βοιωτικό δέος’ αυτής της γοητευτικής ιστορίας στην εποχή του ρομαντισμού.

Τελική μορφή, διεξαγωγής πρωταθλήματος μικτού χαρακτήρα όπως το γνωρίσαμε τις επόμενες δεκαετίες, έχουμε την περίοδο ’37-’38, με πρώτη επίσημη πρωταθλήτρια την ‘Ένωση’.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Νεανίδων: Στα προκριματικά του Πανελλήνιου πρωταθλήματος ο Σύλλας (22-26/7)

Παναγιώτης Νικολάου

Σαν Σήμερα (14/5/2016): Εθνικός-Κύμη 72-73 (video)

Παναγιώτης Νικολάου

Ερμήλιος: Κοπή πίτας στις 9/2

Κώστας Λαγός
-->